Logo Kyjady

Maine coon cattery KyJaDy

 

 

Embryo ontwikkeling

Omdat wij als kattenliefhebbers graag willen weten hoe ons kitten zich ontwikkelt, is het erg interessant om dit vanaf het allereerste begin te zien. Hieronder kunt u vanaf de eerste celdeling tot aan de geboorte zien.

 

foto 1 1. De eerste celdelingen van de bevruchte eicel. Op deze foto is de celdeling na 4 1/2 dag zichtbaar. De doorsnede van de cel is nu 40 micron.
foto 2 2. Deze opname is van de bevruchte eicel na 6 dagen. Op dit moment bestaat de vrucht uit 24-40 cellen. De doorsnede van de cel is nu 70 micron.
foto 3 3. Deze opname is van dag 8 en hierop is het ontstaan van het ectodermis te zien. Het ectodermis is de aanduiding voor de buitenste cellen van het lichaam: de huid (epidermis) dus, maar ook het centraal zenuwstelsel is van ectodermale afkomst.
foto 4 4. Dag 10, de aanleg van het endodermis. Het endodermis zijn de cellen, die het spijsverteringskanaal (zullen) vormen, het maagdarmstelsel dus.
foto 5 5. Dag 12, de aanleg van het mesodermis. Het mesodermis tenslotte zijn de cellen die spieren, skelet en organen zullen vormen. De eerste mesodermale structuur die gevormd zal worden is de chorda, de ruggengraat.
foto 6 6. Dag 13, het ontstaan van het centrale zenuwstelsel.
foto 7 7. Dag 13, de aanleg van de organen en het ectodermis vormt zich tot een huid die het hele lichaam bedekt. Dorsaal en caudaal (kop en staartzijde) zijn nu goed te onderscheiden, er is al een staartje. Het endodermis wordt gevouwen als een buisachtige structuur, het begin van het maag-darmstelsel. Er ontstaat ook een primitieve bloedsomloop.
foto 8 8. Dag 15 - 17, het kattenembryo is nu 2-10 mm. Het hoofd is prominent aanwezig en is gebogen naar de staart (caudale zijde). Ook ontwikkelen zich kieuwbogen, 4 in totaal.
foto 9 9. Dag 17, het primitieve maag-darmstelsel is gereed en er is een begin van een mond. Tegelijk ontwikkelen zich de kleine hersenen.
foto 10 10. Dag 18 na de conceptie. Het is al duidelijk waar ogen en oren komen.
foto 11 11 + 12. Met dag 18-19 ontstaan er voorpootje en achterpootjes. Grote hersenen en de hersenstam zijn in aanleg al aanwezig. Het embryo meet tussen de 7 en 18 mm, nek en staartje zijn naar de romp toe gebogen.
foto 12
foto 13 13. 19-21 dagen, nu gaat het snel, de voorste kieuwbogen verdiepen zich en vormen uiteindelijk de gehoorgangen. de voorpoten zijn al onderverdeeld zoals bij een volwassen kat met een inwendig skelet. De achterpoten zijn nog gewoon aanhangsels. Het oog vormt al pigment. Inwendig vormen zich aderen voor de bloedsomloop en zenuwen. Ook zijn strottenhoofd, bronchiën en longen te onderscheiden. Slokdarm, maag en darm worden gevormd. Pancreas, schildklier, nieren en lever worden tevens aangelegd. Aan de rugzijde vormen zich wervels. De primitieve ruggengraat loopt door tot in de staart. Het embryo meet nu 10-24 mm. Het zal duidelijk zijn dat vooral in het vroege stadium, zeer voorzichtig moet worden omgegaan met mogelijk schadelijke stoffen. Inenting met levend virus kan de vrucht beschadigen en ook het gebruik van b.v. middelen tegen schimmel kunnen schadelijk zijn. Antibiotica wordt alleen toegediend als dat strikt nodig is. Met name Baytril is niet aan te raden. Uiteraard gaat het leven van de poes voor het leven van de kittens en uiteraard wordt de poes alleen gedekt als ze 100% gezond is maar ook zwangere poezen kunnen ziek worden. Inmiddels is vaak aan de moederpoes al te zien, dat ze zwanger is: haar tepels worden iets groter en krijgen een meer roze kleur dan daarvoor. Na 21 dagen kan een ervaren persoon door palpatie (dit is een manier van voorzichtig, tastend voelen) vaststellen dat de poes zwanger is. In dit stadium zijn de vruchtjes nog zo klein (ten grootte van een flinke erwt), dat ze onderling te onderscheiden, en dus te tellen zijn. Sommige poezen krijgen last van ochtendmisselijkheid als gevolg van de hormonale veranderingen in hun lichaam
foto 14 14. 21-23 dagen, nu wordt de bovenlip gevormd en beginnen zich oogleden te vormen. Er vormt zich een oorschelp. Aan het eind van de poten zijn de tenen te onderscheiden als een waaier van donker materiaal tegen een lichtere achtergrond. De genitaliën ontwikkelen zich verder. Binnenin differentiëren het skelet en de spieren verder en worden o.a. de ribben gevormd. Het skelet dat gevormd wordt bestaat nog uit kraakbeen. De bek ontwikkelt zich, tong en verhemelte ontstaan. Schildklier¸ bijschildklier en hart ontwikkelen zich en een orgaan dat de meeste mensen hoogstens uit de fijne keuken kennen als "zwezerik". De gangbare biomedische naam van zwezerik is thymus. Deze ligt in de borstkas tussen het borstbeen en het hart. De thymus heeft een centrale functie in het immuunstelsel, de thymus is verantwoordelijk voor de productie van de zogenaamde T-cellen. Als bij pasgeboren dieren de thymus ontbreekt produceren ze nauwelijks antistoffen en zijn dus zeer gevoelig voor infecties maar als bij dieren (muizen) experimenteel de thymus wordt weggenomen als ze enkele dagen oud zijn, dan treden deze problemen veel minder op: de lymfocyten die in de thymus geproduceerd worden en naar de milt en lymfeklieren trekken, hebben waarschijnlijk dan reeds de nodige informatie voor wat lichaamvreemd is doorgegeven aan milt en lymfeklier. Het embryo is nu 13-30 mm
foto 15 15. 23-25 dagen, de tenen van de voorpoot, die al wel zichtbaar waren maar nog als een klomp aan elkaar zaten beginnen zich van elkaar te scheiden. Bij de achterpootjes, die wat achterlopen in vergelijking met de voorpootjes, zijn de toekomstige tenen te onderscheiden als een waaier van donker materiaal tegen een lichtere achtergrond, net als eerder gebeurde bij de voorpootjes. Nieren, bijnieren en geslachtsorganen ontwikkelen zich verder. In de primitieve ruggengraat zijn grijze en witte massa gescheiden en omgeven door een vlies. Grijze massa bestaat voornamelijk uit zenuwcellen. De grijze kleur is afkomstig van de kernen van die cellen. Witte massa bestaat uit langgerekte zenuwvezels die een witte vettige stof bevatten "myeline". Deze witte massa omkleedt de grijze massa in de ruggengraat. Zenuwuitlopers en zenuwknopen (ganglia) ontwikkelen zich. In de kop ontwikkelen zich de kaken, verhemelte tong en de speekselklieren. In de hersenen ontstaat de hypofyse, een belangrijk orgaan dat een aantal verschillende hormonen produceert: Vasopressine, dat betrokken is bij de waterhuishouding van het lichaam, Oxytocine, dat een rol speelt bij de geboorte en daarna bij de melkgift en dan nog een aantal hormonen die betrokken zijn bij de regulatie van andere klieren: schildklierstimulerend hormoon(TSH), bijnierschorsstimulerend hormoon: (ACTH), het follikelstimulerend hormoon: (FSH) en luteïniserend hormoon: (LH) die beide op de geslachtklieren werken. Daarnaast geeft de hypofyse nog groeihormoon af dat een zeer belangrijke sturende rol vervult bij zowel de groei (van het jonge dier) als bij de stofwisseling.
foto 16 16. 25-28 dagen, 21-40 mm. In dit stadium zijn de embryo's in feite al bijna complete minikatjes en spreken we liever van foetussen. Alles groeit nog verder uit en ontwikkeld nog meer. Het kopje ontwikkelt wangen, kin, neus en mond. Het gebied waar de navel komt wordt gereduceerd, het buikvlies , longvlies en het middenrif ontstaan. De handwortelbeentjes, de tenen en de ribben zijn nog steeds kraakbeenachtig maar beginnen te verkalken. De tanden worden gevormd (verborgen in de kaak).
foto 17 17. 28-32 dagen, Er komt nu echt schot in, de foetussen groeien nu ook hard en de meeste "onderdelen" zijn op hun definitieve positie. Over de gevormde ogen groeit een ooglid, er zijn kleine, driehoekige oortjes. Het binnenoor begint zich te ontwikkelen tot de ingewikkelde structuur waar het dier straks kan horen, het trommelvlies wordt gevormd. Op een plaatje, lijkt de foetus in dit stadium al op een poesje. De verbening van diverse onderdelen die nog uit kraakbeen bestonden en waar gewoon been hoort te komen gaat door. De bronchiën ontwikkelen steeds meer. Bij vrouwelijke foetussen vormt de baarmoeder zich. De al aanwezige lever wordt "gelobt". Er ontstaat een blaas. Het formaat van de foetus is nu 25-50 mm. Het wordt moeilijk om het aantal foetussen nog vast te stellen.
foto 18 18. 32-38 dagen, de foetussen blijven groeien, het hoofdje is en blijft relatief groot. Moederpoes wordt nu echt zichtbaar dikker, zeker als ze een meerling draagt. We zitten nu in de periode 32-38 dagen. Het formaat van de foetussen is nu 35-60 mm. De huid ligt glad aan, er zijn nog geen haren. De uitwendige genitaliën ontstaan. Aan de tenen ontstaan nagels. Het oog ontwikkeld zich verder, er wordt (o.a.) een iris gevormd.
foto 19 19. 38-44 dagen, nu ontwikkeld zich de huid. Deze wordt dikker en rimpelt. De oortjes worden groter en het staartje wordt langer. Het binnenoor is gevormd, maar nog van kraakbeen. De longblaasjes ontwikkelen zich. De hypofyse wordt gelobt. In de darmen groeien darmvlokken. De oogleden zijn compleet aanwezig, de ogen zijn gesloten. Het embryo meet 50-80mm.
foto 20 20. 44-48 dagen, met dag 44 meet het embryo 59-94 mm en er komen haartjes, de foetus is bedekt met een fluweelachtig laagje. Vanaf dag 48 ( 65-125mm) is de eventuele pigmentatie zichtbaar.
foto 21 21. 48-60 dagen Tenslotte het eindstadium vanaf dag 58. Dit is het stadium, vlak voor geboorte. Alle organen zijn voldoende volgroeid om de foetus levensvatbaar te maken. Een normale bevalling vindt plaats, tussen dag 59 en dag 69 na de conceptie.
foto 22 22. 65 dagen Voor dag 59 zullen kittens nog niet levensvatbaar genoeg zijn om te overleven zonder speciale medische hulp. Duurt een dracht langer dan 69 dagen, dan is het goed om de dierenarts te consulteren. Als de poes het nemen van haar temperatuur (rectaal) niet al te vervelend vindt, kunt u elke ochtend haar temperatuur meten: 12 tot 24 uur voor de bevalling daalt haar temperatuur van de normale waarde van 38.5 met een graad naar 37,5 graden Celsius. Een normale bevalling begint met ontsluitingsweeën. De poes zal wat slijm uit haar vagina produceren maar misschien merkt u dat niet eens omdat ze, als ze er met haar dikke buik nog bij kan, het zelf schoon zal maken. Dit stadium kan tot 36 uur duren, vooral bij een primipare poes (=poes die voor het eerst werpt). Ernst wordt het, als ze persweeën krijgt. Deze sterke contracties kunt u goed voelen als u uw hand op haar buik legt. Het belangrijkste dat u kunt doen is: er zijn… veel poezen vinden het prettig als u ze gezelschap houdt. Het eerste jong laat vaak het langst op zich wachten. Raak niet te gauw in paniek. Houd vooral goed in de gaten dat de moederpoes rustig blijft. Zolang de moeder niet onrustig of paniekerig is, is er vaak niets aan de hand. Het is altijd prettig, als u en de poes beiden onervaren zijn om steun te krijgen van een ervaren fokker. Bevallen is echter iets heel natuurlijks en meestal gaat het goed. Het is wel verstandig om uw dierenarts op de hoogte te stellen van de naderende blijde gebeurtenis. Als u veterinaire hulp nodig zou hebben is het goed om te weten, wie u kunt bellen (kittens komen graag 's nachts…)

 

 

En als alles goed verlopen is, dan mag u zich de trotse eigenaar noemen van een mooi nestje kittens, zoals bijvoorbeeld deze